ఒకప్పుడు పంచాయతీ ఎన్నికలు వచ్చాయంటే గ్రామంలో సర్పంచ్‌గా పోటీ చేయాలంటే అభ్యర్థులు ఇంటింటికీ తిరిగి ఓట్లు అడిగేవారు. గ్రామ సమస్యలను పరిష్కరిస్తామని హామీలు ఇచ్చేవారు. రోడ్లు వేయిస్తామని, తాగునీటి సమస్య తీర్చేస్తామని, వీధి దీపాలు ఏర్పాటు చేస్తామని చెప్పి ప్రజలను ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించేవారు. కానీ ఇప్పుడు కొన్ని గ్రామాల్లో పరిస్థితి కాస్త భిన్నంగా కనిపిస్తోంది. ప్రజలు తమకు ఓటు వేయాలని అడగడం కంటే.. తమను ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకుంటే గ్రామానికి ఎంత మేలు చేస్తామో చెప్పే పరిస్థితి వచ్చింది. ఒకరు కోటిన్నర రూపాయలు ఖర్చు చేస్తానంటుంటే..మరో అభ్యర్థి కోటి రూపాయల విలువైన భూమిని దానం చేస్తానంటున్నారు. ఇంకోచోట మాత్రం సర్పంచ్ అభ్యర్థిని ఓటుతో కాదు.. అదృష్టంతో సెలక్ట్ చేయాలనే ఆలోచన తెరపైకి వచ్చింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని గ్రామాల్లో పంచాయతీ ఎన్నికల సమయంలో జరుగుతున్న ఈ పరిణామాలు ఇప్పుడు ఆసక్తికర చర్చకు దారితీస్తున్నాయి.
గ్రామ సమస్యలకు పరిష్కారం చూపిస్తే చాలు.. రూ.1.5 కోట్లు సిద్ధం
కోనసీమ జిల్లాలోని బండారులంక గ్రామంలో చాలా కాలంగా కొన్ని సమస్యలు ప్రజలను ఇబ్బంది పెడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా చెత్త నిర్వహణకు సంబంధించిన డంపింగ్ యార్డు సమస్య, డ్రైనేజీ వ్యవస్థ సరిగా లేకపోవడం వంటి అంశాలు గ్రామస్తులకు తలనొప్పిగా మారాయి. ఎన్నికలు వచ్చినప్పుడు ఈ సమస్యలపై హామీలు వినిపించడం సహజమే. కానీ ఈసారి గ్రామానికి సంబంధించిన ఓ వ్యక్తి మరో అడుగు ముందుకేశారు.
అమలాపురం రూరల్ మండలం బండారులంక పంచాయతీలో సర్పంచ్ పదవిని ఏకగ్రీవంగా ఎంపిక చేస్తే గ్రామాభివృద్ధి కోసం రూ.1.50 కోట్లు వెచ్చిస్తానని దొమ్మేటి రమేష్ ప్రకటించారు. ఈ మొత్తాన్ని వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం కాకుండా గ్రామంలో ఉన్న సమస్యలను పరిష్కరించడానికి వినియోగిస్తానని వెల్లడించారు. ముఖ్యంగా డంపింగ్ యార్డు, డ్రైనేజీ సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపించాలన్నది ఆయన ప్రతిపాదన. దీంతో ఒక గ్రామ పంచాయతీ పదవి కోసం ఇంత పెద్ద మొత్తాన్ని ప్రకటించడం స్థానికంగా చర్చనీయాంశమైంది.
ఓటర్ల తీర్పు వద్దు.. అదృష్టం ఎవరిని వరిస్తుందో చూద్దాం..
సర్పంచ్ పదవికి ఎక్కువ మంది పోటీ పడితే సాధారణంగా ఎన్నికల ద్వారా విజేతను నిర్ణయిస్తారు. కానీ నెల్లూరు రూరల్ నియోజకవర్గంలోని మాదరాజుగూడూరు పంచాయతీలో మాత్రం భిన్నమైన ఆలోచన ముందుకొచ్చింది. ఇక్కడ పదవిని ఆశిస్తున్న వారి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటంతో ఎవరు వెనక్కి తగ్గాలి? ఎవరికి అవకాశం ఇవ్వాలనే ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.
పోటీదారుల మధ్య విభేదాలు పెరగకుండా ఉండటానికి ఎమ్మెల్యే కోటంరెడ్డి శ్రీధర్ రెడ్డి లక్కీ డిప్ విధానాన్ని ప్రతిపాదించారు. సర్పంచ్ పదవిని కోరుకుంటున్న వారి పేర్లను చీటీల్లో రాసి, వాటిలో ఒకదాన్ని ఎంపిక చేయడం ద్వారా అభ్యర్థిని నిర్ణయించాలనేది ఈ ఆలోచన. అంటే ఇక్కడ అభ్యర్థి ఎంపికలో ప్రచారం, ఓట్ల లెక్కల కంటే అదృష్టానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలన్నమాట. అయితే ఆశావహులందరూ ఈ విధానానికి అంగీకరిస్తారా? ఇది ఎలా అమలవుతుంది? అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
భార్యకు సర్పంచ్ పదవి వస్తే గ్రామానికి రెండు ఎకరాల కానుక
పశ్చిమగోదావరి జిల్లా గొల్లవానితిప్పలో మరో ప్రత్యేకమైన ప్రకటన వెలువడింది. గ్రామంలో తాగునీటి సమస్యను పరిష్కరించడానికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాల కల్పనపై ఓ కుటుంబం దృష్టి పెట్టింది. తన భార్య కొప్పర్తి రామలక్ష్మిని సర్పంచ్‌గా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకుంటే గ్రామానికి రెండు ఎకరాల భూమిని అందిస్తానని కొప్పర్తి శ్రీరామచంద్రమూర్తి ప్రకటించారు.
భీమవరం మండల పరిధిలోని ఈ గ్రామంలో దాదాపు కోటి రూపాయల విలువైన ఆ భూమిని మంచినీటి చెరువు నిర్మాణానికి కేటాయిస్తానని ఆయన తెలిపారు. గ్రామంలో తాగునీటి ఇబ్బందులకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపించాలన్న ఉద్దేశంతోనే ఈ ప్రతిపాదన చేసినట్లు వెల్లడించారు. దీంతో సర్పంచ్ పదవికి సంబంధించిన చర్చ ఇప్పుడు గ్రామంలోనే కాకుండా బయట కూడా ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది.
ఏకగ్రీవ ఎన్నికల వెనుక అసలు లెక్కలేంటి?
గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికల్లో ఏకగ్రీవ ఎంపికకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వెనుక కొన్ని కారణాలు ఉంటాయి. ఎన్నికల సమయంలో గ్రామంలో రాజకీయ విభేదాలు పెరగకుండా చూడటం, ప్రచార ఖర్చులు తగ్గించడం, గెలిచిన తర్వాత గ్రామంలో అందరినీ కలుపుకుని అభివృద్ధి పనులు చేపట్టడం వంటివి వాటిలో కొన్ని ఉన్నాయి. అయితే ఏకగ్రీవం పేరుతో ఓటర్ల స్వేచ్ఛకు భంగం కలగకుండా చూడటం కూడా చాలా ముఖ్యం.
ఇక్కడ మరో ప్రశ్న కూడా ఉంది. గ్రామాభివృద్ధి కోసం ప్రకటించిన భారీ మొత్తాలు, భూముల దానాలు నిజంగా అమలవుతాయా? వాటి వినియోగంపై గ్రామస్తులకు స్పష్టత ఉంటుందా? అభివృద్ధి పనులు ఎవరి పర్యవేక్షణలో జరుగుతాయి? వంటి అంశాలు కూడా కీలకమే అవుతాయి. కేవలం ప్రకటనలతో గ్రామ సమస్యలు పరిష్కారం కావు. ఇచ్చిన హామీలు కార్యరూపం దాల్చినప్పుడే ప్రజలకు నిజమైన ప్రయోజనం కలుగుతుంది.
మొత్తానికి, ఈసారి కొన్ని గ్రామాల్లో సర్పంచ్ పదవి అంటే కేవలం రాజకీయ హోదా మాత్రమే కాదని, గ్రామానికి ఏం చేయగలమనే అంశం కూడా చర్చలోకి వస్తోంది. ఒకచోట అభివృద్ధికి నగదు ఆఫర్.. మరోచోట నీటి సమస్య పరిష్కారానికి భూమి దానం.. ఇంకోచోట అభ్యర్థి ఎంపికకు లక్కీ డిప్.. ఈ మూడు పరిణామాలు ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. గ్రామస్థాయి రాజకీయాల్లోనూ కొత్త ప్రయోగాలు మొదలయ్యాయి. అయితే చివరకు గ్రామాలకు నిజంగా మేలు జరిగేలా ఈ ప్రకటనలు ఎంతవరకు అమలవుతాయన్నదే మనమందున్న అసలు ప్రశ్న.